maandag 12 maart 2018

Atelier Ramakers in de Petrus & Pauluskerk, Parochie Zuid-West Maastricht


Vormelingen
Op zondag 11 maart verscheen om de facebookpagina van de Petrus & Pauluskerk te Maastricht-Wolder een foto met mgr. De Jong en jeugdigen waarbij het vormsel toegediend werd. Op de foto is onder andere te zien het hoofdaltaar, communiebank en verschillende beelden, allen vervaardigd door atelier J.W. Ramakers & Zonen Beeldhouwers te Geleen.

Het hoofdaltaar
Op de achtergrond is te zien: het hoofdaltaar van atelier Ramakers uit 1897, de communiebank uit steen en marmer van hetzelfde jaar.

Het eikenhouten hoofdaltaar meet 5,00 x 3,50 meter met gepolychromeerde scenario´s. De onderbouw is van geornamenteerd steen; op de predella zijn bloem en bladranken. Op het middenscenario is een afbeelding van de uittocht van Egypte gebeeldhouwd, geflankeerd door roodmarmeren zuiltjes.  en op de banderoles de tekst:

A Solis ortu usque ad occasum - Offertur nomem meo obliatio munda; 

koperen tabernakeldeuren waarop een kelk met hostie in mandorla, en de symbolen van de vier evangelisten; boven het tabernakel een draaibare expositietroon waarin een kruisgroep, waaronder de tekst: Consummatum est; deze wordt geflankeerd door twee reliëfs, links de Geboorte, met onderschrift:

Verbum caro facto est

en rechts de Verrijzenis, met onderschrift

Surrexit, non est hic;

aan de buitenzijden, onder de torenbaldakijns met pinakels zijn lindenhouten beelden van circa 1 meter hoog, Petrus en Paulus; boven de expositietroon een hoog torenbaldakijn met pinakels en wimbergen

Retabel hoofdaltaar (foto: auteur)
Tombe met reliëfs, rijk gepolychromeerd (foto: auteur)


Communiebank
Dit kunstwerk meet 4,00 x 0,90 meter en is vervaardigd uit zandsteen en heeft een marmeren blad en roodmarmeren zuiltjes. Het kunstwerk heeft verschillende gepolychromeerde reliëfs, onder andere een hert drinkende van de bron. Het linker reliëf stelt de pelikaan voor die zich aan haar jongen opoffert, terwijl de rechter reliëf het Lam God voorstelt. Op de banderoles de tekst:

Gelijk het hert dorst naar water bronnen dorst mijn ziel naar u o God.

Op de flanken zijn op een verhoging van roodmarmeren zuiltjes houten beelden van engelen geplaatst die koperen kandelaars vasthouden voor verlichting. Electrische verlichting was er nog niet en een deel van de priesterkoor werd op die manier verlicht.
1897 Communiebank

1896 gesigneerde ontwerptekening Communiebank (tekening in bezit van auteur)

Foto: Sander van Daal

Beeld van H. Jozef met kindje Jezus


Het Jozef met kindje Jezusbeeld, geheel rechts op de eerste foto komt ook van Atelier Ramakers. Het is rijk gepolychromeerd. Jozef heeft een lelie in zijn hand en Jezus de rijksappel.

Bijna alle kerkmeubelen in deze bijzondere kerk werden rond 1897, de bouwtijd van de kerk, vervaardigd door de gebroeders Ramakers, te weten: de zijaltaren, heiligbeelden, biechtstoelen, preekstoel, kruiswegstatielijsten, kerkbanken en de timpaan boven de hoofdingang van de kerk. Alles is grotendeels nog aanwezig en intact. Een prachtige kerk welke gebrouwd em bekostigd werd door de parochianen, die het in die tijd vaak niet breed hadden. Allemaal droegen ze een steentje bij. De timmerman bekostigde em vervaardigde de massief houten deuren terwijl de metselaar vrijwillig de muren metselden.



vrijdag 5 januari 2018

Film Hoofdaltaar Sint Petrus/Grote kerk van Sittard

Beste lezers,

Er is vandaag een film verschenen welke onder andere over het hoofdaltaar van de St. Petruskerk in Sittard gaat. Het hoofdaltaar werd in 1893 door Atelier Ramakers geplaatst. Deze wordt in de film uitgebreid beschreven.

Zie link:
https://www.facebook.com/1559997677553958/videos/2074159876137733/?q=historiesittard

Veel kijkplezier!

maandag 27 november 2017

Twee Nieuwe Tekeningen

Ik heb twee nieuwe tekeningen uit 1908, electronisch mogen ontvangen. Het betreft twee zeer mooie en gedetailleerde ontwerptekeningen van atelier Ramakers, getekend door Henri Ramakers (1851-1925), welke vervaardigd is voor de O.L.Vrouwekapel van de Thèrésecollege te Herve, Belgie. Deze stellen voor gedeelten van de lambrizering van het kapel. Atelier J.W. Ramakers heeft delen van deze lambrizering tentoonsgesteld bij de Internationale Tentoonstelling voor Kerkelijke Kunst in Den Bosch in 1909 en haalde met deze inzending de hoofdprijs. Naast de hoofdprijs behaalde Atelier J.W. Ramakers & Zonen Beeldhouwers te Geleen ook de gouden medaille voor haar inzending van een rijk gepolychromeerd beeld "Zetel der Wijsheid (sedes sapientiae)" voor de Liefdeszusters "Onder de Bogen" in Maastricht. Zie foto van het beeld.
1909, zetel der wijsheid in hout vervaardigd en gepolychromeerd door atelier J.W. Ramakers & Zonen Beeldhouwers te Geleen voor de Liefdeszusters "Onder de Bogen" in Maastricht. Foto genomen door de auteur.

1909, Diploma van de Internationale Tentoonstelling voor Kerkelijke Kunst in Den Bosch

vrijdag 14 oktober 2016

Publicatie boek "Atelier Ramakers en zijn tijd" en update

Geachte lezers,

Momenteel ben ik druk bezig met het schrijven van het in eind 2017 (streefdatum) te publiceren boek over het atelier van mijn voorvaderen "Atelier J.W. Ramakers & Zonen Beeldhouwers en zijn tijd".

Dit boek gaat, zoals de titel al aangeeft, over het indertijd wereldberoemde atelier voor kerkelijke kunst J.W. Ramakers en Zonen Beeldhouwers te Geleen. Zij produceerden ambachtelijke maar ook fabrieksmatige kerkmeubelen welke over de hele wereld werden geëxporteerd. De kerkmeubelen bestonden uit altaren, communiebanken, preekstoelen, lambrizering, kerkbanken, heiligbeelden, heilig hart van Jezus monumenten, veldkruizen. Deze werden vervaardigd in hout, koper, marmer, verschillende steensoorten of gips.

Vanaf vóór 1820 tot aan uitschrijving in juni 1948 hebben vier generaties bijgedragen aan het beeldhouwersdynastie Ramakers. Daarmee is atelier Ramakers waarschijnlijk het langst bestaande beeldhouwersbedrijf uit de geschiedenis van Nederland. Naast de directe familieleden hebben vele Oud-Geleners en andere beeldhouwers, schrijnwerkers, koperslagers bijgedragen aan het succes van dit bedrijf. Een lijst met medewerkers zal gepubliceerd worden. Echter is de lijst niet compleet omdat er ook veel externen aan het werk waren voor het atelier. Beroemde kunstenaars hebben samengewerkt met atelier Ramakers waaronder de beeldhouwer Charles Vos en Belgische kunstenaar Alfons Daems. Deze lijst zal zo nauwkeurig mogelijk beschreven worden. Ook heeft Ramakers samengewerkt met bedrijven als Cuypers en Stolzenberg uit Roermond. Het atelier werkte veel samen met verschillende architecten zoals Johannes Kayser, Karl Weber, Petrus van Genk, Caspar Franssen enzovoorts.

Aan bod komt hoe het bedrijf heeft kunnen groeien. Welke omstandigheden lagen ten grondslag dat atelier Ramakers ondanks de hevige concurrentie heeft kunnen uitgroeien tot het op één na grootste beeldhouwers bedrijf van het zuiden van het land.

Het bedrijf overleefde meerdere generaties van stijlen. Johannes Henricus Ramakers (1797-1874)  was gebonden aan de barokke-stijl, terwijl door zijn zonen Jan Willem Ramakers (1820-1887) en zijn broers hoofdzakelijke neogotische kerkmeubelen geproduceerd werden. De volgende generatie, de zonen van Jan Willem Ramakers, J.H. Ramakers (1851-1925) en P.M. Ramakers (1860-1912) werkten ook hoofdzakelijk in de neogotische stijl. Maar ook werden kerkelijke meubels vervaardigd in het oudere barokkestijl en neo-romaanse stijl. De laatste generatie beeldhouwer Louis Ramakers (1900-1982) ontwierp en vervaardigd naast neogotische kerkmeubelen ook meubelen in Art-Deco. Deze verschillende stijlen zullen uitgebreid beschreven worden.

In het boek verschijnt een catagorische lijst met geleverde werken. Deze werken zullen uitgebreid beschreven worden en zal zoveel mogelijk begeleid worden met fotos. Ook zijn er vele ontwerptekening bewaard gebleven die ook in het zullen in het boek verschijnen.

Het was niet alleen 'koek en ei' bij de familie Ramakers maar er was ook tragedie welke opdrachten vertraagden en tijden van minder opdrachten waren er ook. Hier wordt ook openhartig uit de doeken gedaan. Al met al een boek waar niet alleen de werken gecategoriseerd wordt maar ook de achtergrondverhalen en de context waarin het bedrijf geplaatst moet worden.

Het boek zal uitgegeven worden door uitgeverij SCHUG (Stichting Cultuur-Historische Uitgeverij Geleen) uit Geleen. Zie hiervoor www.schuggeleen.nl met de link: http://schuggeleen.nl/publicaties/voorgenomen-publicaties

In het kader van dit project ben ik nog op zoek naar gegevens en informatie. Betreffende de lijst met geleverd werken welke telkens aangevuld wordt met behulp van internet, kerkelijke instellingen, bouwkundige instellingen van bisdommen, kunsthistorici en nationale en internationale instellingen van cultureel erfgoed is er een 'nieuwe bron' van informatie aangeboord: de kleinkinderen en achterkleinkinderen Joannes Henricus (Henri) Ramakers (1851-1925). Van hen hoop ik nieuwe informatie te krijgen over de familie Ramakers


vrijdag 19 augustus 2016

Tekeningen en bibliotheek van atelier Ramakers

Geachte lezer,

In augustus 2015 ben ik in het gelukkige bezit gekomen van 180 ontwerptekeningen en 30 boeken uit het voormalige atelier Ramakers.

Hierbij doe ik ook een oproep aan lezers van deze blog dat indien zij mensen kennen die tekeningen, objecten  en of boeken bezitten uit het voormalige atelier J.W. Ramakers & Zonen Beeldhouwers, Geleen, in contact te treden met mij.

Zou Judith Wijtenburg haar email bij mij achter willen laten?

Dank u

De beheerder

maandag 21 juli 2014

Oprichter Jan Willem Ramakers, Beeldhouwer en zijn oeuvre (1851-1887)

Deel II   1860-1870

Opmerking van de auteur
De keuze van 1851 tot 1888 is vanwege de aanvang van beeldhouwactiviteiten aan de Leurstraat in Geleen in September 1851 en 1887 omdat op 25 maart 1887 de oprichter Jan Willem Ramakers overleed. Op deze manier kunnen we de hele oeuvre (zover bekend) behandelen van Jan Willem. Om het artikel leesbaar te houden wordt dit artikel verdeeld in een aantal delen. Informatie over Jan Willem kunt u lezen in eerder gepubliceerde artikelen. Na het overlijden van Jan Willem zetten zijn zonen Henri en Mathieu de zaak voort. Dit wordt beschreven in een volgend artikel. Na hun overlijden in 1912 (Mathieu) en 1925 (Henri) wordt de zaak voortgezet door Louis, de laatste telg van het vier generaties durende beeldhouwersgeslacht.

Inleiding
Een chronologische lijst met kerkmeubilair en andere afgeleverde kunst en meubelstukken werken bestaat er niet, wat het vaststellen van een oeuvrelijst onmogelijk maakt. Dit is mede doordat instellingen gingen documenteren vanaf 1850.  Hiervoor werd er nauwelijks gedocumenteerd. Tevens werden er werken van atelier Ramakers nauwelijks gesigneerd.
Dit houdt in dat er in archieven van kerken en kloosters gezocht moest worden. Deze instellingen hebben inmiddels voor een groot deel hun archieven verplaatst naar gecentraliseerde archieven. Dat wil zeggen dat gespecialiseerde, min of meer commerciele instellingen deze archieven onderhouden en beheren.

Echter een J.W. Ramakers & Zonen Beeldhouwers archief is er wél ooit geweest. Bij de ontruiming van het pand bij de verkoop in 1961 is 95% van het archief verloren gegaan. Indertijd was er blijkbaar geen belangstelling van het gemeente archief van Geleen. Maar hierover wijd ik later een apart artikel aan.

Beeldhouwers/schrijnwerkers
De volgende beeldhouwers/schrijnwerkers hebben tussen 1860 en 1870 in atelier Ramakers gewerkt:

Volkstelling van 1864:
Naam                                 Geboorte datum       Geboorte plaats
Baggen, Jan Antoon              04-02-1837               Geleen
Dohmen, Jan                         01-09-1811                 ?
Sommens, Jan Lambert       15-12-1828                 Geleen
Erkens, Jan                            01-10-1840                Geleen
Lemmens, Jan Martijn         05-03-1826                Geleen
Ianess, Jan Egidius               12-10-1799                 Heerlen
Ianess, Jan Hendrik Willem  20-08-1834               Heerlen
Bron: Bevolkingsregister EHC Sittard-Geleen

Oeuvrelijst (zover bekend)
1861, Bunde, Agneskerk, reparatiewerkzaamheden
1862, Geleen, Marcellinus en Petruskerk, 25 november , met de hulpkerk de meubels uitgenomen em in de nieuwe kerk geplaatst door mij, Ramakers en Meys. Gewerkt 6 dagen.
1862, Marcellinus en Petruskerk, juli, de vensters van mergel gemaakt voor de kerk in Geleen á 30 francs het stuk. 29 ramen zijn voor in de toren en voor boven de deuren van de sacristie
1863, Nijmegen, Petrus Canisius beeld. Volgens Dr. Lidwien Schiphorst was het Atelier J.W. Ramakers te Geleen, dat in Nederland het eerste beeld van Petrus Canisius maakte (1863/64). De auteur benadrukt echter dat het Ramakers was die voorop liep met onderzoek naar en uitbeelding van 'nieuwe heiligen'.
1863, Indonesie, Java, 12 H. Hartbeelden voor de parochiekerken daar.
1864, Geleen, Marcellinus en Petruskerk, september, geleverd twee kerkbanken op de koor, Geleen, 85 francs
1864, Geleen, Marcellinus en Petruskerk, november, geleverd portaal in de kerk, 126 francs.
1865, Geleen, Marcellinus en Petruskerk, october, twee zijaltaren in de kerk voor 1.400 francs.
1867, Geleen, Marcellinus en Petruskerk vernieuwd de kuip der preekstoel in de kerk Geleen met een nieuwe voet
1868, Geleen, Marcellinus en Petruskerk verandering van de trap en het afbreken van het hoofdaltaar in de kerk Geleen
1868, Geleen, Marcellinus en Petruskerk nieuw hoofdaltaar. Dit hoofdaltaar verdwijnt na de verbouwing rond 1960 spoorloos
Bron: M.W.L. Ramakers die deze kerkarchieven onderzocht heeft.

donderdag 23 januari 2014

Schematisch overzicht beeldhouwers Ramakers 1798-1982

Johannes Henricus Ramakers 1798-1874
_________________________|______________________________
                                            |                                                      |                                                                         |                                             
Jan Willem Ramakers 1820-1887  Jan Pieter Ramakers 1822-1900  Frans Hubert Ramakers 1828-1878
                                              |________________________________
                                              |                                                                           |
Jan Hendrik Ramakers 1851- 1925 Petrus Mathias Ramakers 1860-1912   _______________________________|__________________ 
|                                                                                                                   |                                                                  
Joannes Antonius Ramakers 1897-1918                     Maria Wilhelmus Ludovicus Ramakers 1900-1982
Figuur 1, schematisch overzicht van 4 generaties beeldhouwers Ramakers

De onderstreepte namen waren eigenaars van de ateliers. Jan Hendrik (1851-1925) had geen zoon die de volwassen leeftijd bereikte, die hem kon opvolgen. Vroeger was het de gewoonte dat er geen vrouwen in het atelier werkten. Na het overlijden van Mathieu in 1912 leidde Jan Hendrik (Henri) het bedrijf tot diens overlijden in 1925. Antoine Ramakers (1897-1918) was de gedoodverfde opvolger. Hij was een zeer getalenteerde beeldhouwer en tekenaar. Antoine was net klaar met zijn studies aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Antwerpen en reeds werkzaam in het atelier toen hij in 1918 overleed aan de Spaanse griep. Deze griep maakte in Nederland veel slachtoffers. Louis Ramakers (1900-1982), een getalenteerde tekenaar, leidde vervolgens het bedrijf tot diens sluiting in 1941.

Opmerkingen:
1.) De namen met een streep eronder vertegenwoordigen de eigenaren van ateliers.
2.) Johannes Henricus Ramakers (1798-1874) werkte vanuit zijn atelier in Schinnen. De eerste generatie “Gebroeders Ramakers” Jan Willem, Jan Pieter em Frans Hubert, idem. Zie artikel "Eerste Jaren II, Gebroeders Ramakers I", geschreven op zaterdag 2 november 2013. In 1849 verhuiste Jan Willem Ramakers met zijn vrouw naar de Geenstraat in Geleen om vervolgens op 30 september 1851 te verhuizen  met zijn inmiddels geboren oudste zoon Henri (25 juli 1851) naar het huis Maes aan de Leurstraat 4-6, toen Kerkstraat.
Foto 26, H. Hartbeeld van Jezus uit lindenhout gesneden, vervaardigd door Antoine Ramakers in 1918 als afstudeerproject. Beeld is in bezit van auteur. Foto genomen door auteur
(Klik op foto voor vergroting)